Lunetra 10 mg/ml, oplossing voor infusie

Wanneer mag u dit medicijn niet gebruiken?

• U bent allergisch voor een van de stoffen in dit medicijn. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6.
• U heeft veel slijm in uw luchtwegen.
• U heeft plotselinge leverziekte.
• U bent kortademig (ademhalingsdepressie).
• U voelt zich opgewonden of onrustig wanneer u onder invloed bent van alcohol of slaapmiddelen.

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit medicijn?

Er bestaat een risico van gewenning en in veel gevallen afhankelijkheid (verslaving) van dit medicijn. Ook kan het lichaam wordt minder gevoelig voor de stof worden (tolerantie).

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige voordat u dit medicijn gebruikt als u een van de volgende ziekten heeft:

• astma
• cyanose (blauwe verkleuring van de huid, lippen, tong en slijmvliezen door zuurstoftekort in het
  bloed)
• hoofdletsel
• lage bloeddruk met te weinig bloed in de bloedvaten (verlaagd bloedvolume)
• traag werkende schildklier
• uw lever werkt niet goed
• uw nieren werken niet goed

• darmziekten met ontsteking en verstoring van normale werking van het maag-darmkanaal
• ontsteking van de alvleesklier
• kramp in de spieren van de galweg (galwegspasme)
• kramp in de spieren van de urineweg (urinewegspasme)
• coma
• aanval van bewusteloosheid met abnormale, onvrijwillige samentrekkingen van spieren (convulsies)
• een ernstige vorm van alcoholontwenning (delirium tremens)

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige als u last krijgt van een van de volgende verschijnselen terwijl u dit medicijn gebruikt:

• verhoogde gevoeligheid voor pijn ondanks het feit dat u toenemende doses gebruikt (hyperalgesie). Uw arts zal bepalen of u een aangepaste dosis of een sterker analgeticum ('pijnstiller') nodig heeft (zie rubriek 2).
• zich zwak voelen, moe zijn, gebrek aan eetlust, misselijk zijn, overgeven of lage bloeddruk. Dit kunnen klachten zijn van de bijnieren die te weinig van het hormoon cortisol aanmaken. Mogelijk moet u een hormoonsupplement innemen.
• minder zin in seks (verminderd libido), problemen met het krijgen van een stijve penis (erectiestoornis), niet ongesteld worden. Dit kunnen gevolgen zijn van een verminderde productie van geslachtshormonen.

Tolerantie, afhankelijkheid en verslaving

Dit medicijn bevat morfine, een opioïde medicijn. Herhaald gebruik van opioïden kan ervoor zorgen dat het medicijn minder werkzaam wordt (u raakt eraan gewend; dit wordt ook wel 'tolerantie' genoemd). Herhaald gebruik van Lunetra kan ook leiden tot afhankelijkheid, misbruik en verslaving, met levensbedreigende overdosering als mogelijk gevolg. Het risico op deze bijwerkingen kan toenemen bij een hogere dosering en een langer gebruik.

Afhankelijkheid of verslaving kan u het gevoel geven dat u geen controle meer heeft over hoeveel medicijn u gebruikt of hoe vaak u het gebruikt.

Het risico om afhankelijk of verslaafd te worden varieert van persoon tot persoon. U loopt mogelijk een groter risico om afhankelijk te worden van Lunetra, of eraan verslaafd te raken, als:

• U of iemand in uw familie ooit misbruik heeft gemaakt of afhankelijk is geweest van alcohol, receptmedicijnen of illegale drugs ('verslaving');
• U rookt;
• U ooit stemmingsproblemen heeft gehad (depressie, angst of een persoonlijkheidsstoornis) of voor andere psychische stoornissen door een psychiater bent behandeld.

Krijgt u een van de volgende klachten terwijl u Lunetra gebruikt? Dan kan dit erop wijzen dat u afhankelijk of verslaafd bent geraakt:

• U heeft de behoefte het medicijn langer te gebruiken dan uw arts u heeft geadviseerd;
• U heeft de behoefte meer te gebruiken dan de aanbevolen dosis;
• U gebruikt het medicijn om andere redenen dan voorgeschreven, bijvoorbeeld om 'kalm te blijven' of om 'u te helpen slapen';
• U heeft herhaaldelijk tevergeefs geprobeerd om te stoppen met het gebruik van dit medicijn of om het gebruik ervan onder controle te krijgen;
• Wanneer u stopt met het gebruik van het medicijn, voelt u zich onwel en u voelt zich beter wanneer u het medicijn weer gaat gebruiken ('ontwenningsverschijnselen').

Krijgt u een of meer van deze klachten? Neem dan contact op met uw arts om te bespreken wat het beste behandeltraject voor u is, waaronder het antwoord op de vragen wanneer u het beste kunt stoppen en hoe u dit veilig kunt doen (zie rubriek 3 'Als u stopt met het innemen van dit medicijn').

Er is in verband met de behandeling met Lunetra melding gemaakt van een ziekte die 'acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose' (AGEP) wordt genoemd. De klachten treden meestal op binnen de eerste 10 dagen van de behandeling. Neem contact op met uw arts als u na het gebruik van Lunetra of andere opiaten ooit last heeft gehad van ernstige huiduitslag of huidschilfering, blaarvorming en/of zweren in de mond. Stop met het gebruik van Lunetra en roep onmiddellijk

medische hulp in als u een van de volgende klachten opmerkt: blaarvorming, uitgebreide schilferige huid of met pus gevulde bultjes in combinatie met koorts.

Slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen

Lunetra kan tijdens de slaap ademhalingsstoornissen veroorzaken, zoals slaapapneu (adempauzes tijdens de slaap) en slaapgerelateerde hypoxemie (weinig zuurstof in het bloed). De klachten kunnen onder andere bestaan uit adempauzes tijdens de slaap, 's nachts wakker worden door kortademig zijn, moeite om door te slapen of u erg slaperig voelen overdag. Als u of iemand anders deze klachten opmerkt, neem dan contact op met uw arts. Uw arts kan overwegen de dosis te verlagen.

Neem contact op met uw arts als u last heeft van ernstige pijn in de bovenbuik die mogelijk uitstraalt naar de rug, misselijk zijn, overgeven of koorts. Dit kunnen namelijk klachten zijn van ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en het galwegsysteem.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar

Bij alle kinderen, vooral bij pasgeborenen, bestaat een risico op ademhalingsproblemen met dit medicijn. Uw arts zal de morfine extra voorzichtig toedienen bij kinderen die jonger zijn dan één jaar.

Gebruikt u nog andere medicijnen?

Gebruikt u naast Lunetra nog andere medicijnen, heeft u dat kort geleden gedaan of gaat u dit misschien binnenkort doen? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

• Gelijktijdig gebruik van Lunetra en andere CZS-dempende medicijnen, waaronder sedativa en hypnotica zoals natriumoxybaat, benzodiazepinen, algemene anesthetica, fenothiazinen, andere kalmerende medicijnen, spierverslappende medicijnen, bloeddrukverlagers, gabapentine of pregabaline, verhoogt het risico op sufheid, lage bloeddruk, ademhalingsproblemen (ademhalingsdepressie) en coma en kan levensbedreigend zijn. Daarom dient gelijktijdig gebruik alleen te worden overwogen wanneer andere behandelingsopties niet mogelijk zijn. Als uw arts Lunetra samen met sedatieve medicijnen voorschrijft, moeten de dosis en de duur van de gelijktijdige behandeling door uw arts worden beperkt. Vertel uw arts over alle sedatieve medicijnen die u gebruikt en volg de dosisaanbeveling van uw arts heel goed op. Het kan zinvol zijn vrienden of familieleden erop te wijzen dat ze op de bovengenoemde verschijnselen en klachten moeten letten. Neem contact op met uw arts als u dit soort klachten heeft.
• MAO-remmers (gebruikt voor de behandeling van depressie) kunnen het effect van morfine vergroten (kortademig zijn en lage bloeddruk). Vergiftiging met serotonine (een stof die signalen in het lichaam doorgeeft) kan niet worden uitgesloten bij de combinatie van morfine en MAO- remmers.
• Rifampine (antibioticum) kan de verwijdering van morfine uit het lichaam versnellen.
• Gecombineerde morfinestimulanten/-onderdrukkers (buprenorfine, nalbufine, pentazocine [opioïde pijnstillers]) verminderen het pijnstillende effect van morfine, wat het risico op ontwenningsverschijnselen vergroot. Uw arts zal als het nodig is een andere combinatie overwegen.
• Cimetidine verhoogt het pijnstillende effect van morfine met minimaal kortademig zijn.
• Nimodipine versterkt de pijnstilling bij kankerpatiënten die regelmatige dosisverhogingen nodig hebben om de pijn onder controle te houden.

Waarop moet u letten met eten, drinken en alcohol?

Lunetra kan verminderde werking van de ademhaling veroorzaken, wat erger kan worden in combinatie met alcohol. Gebruik geen alcohol (zelfs kleine hoeveelheden) tijdens behandeling met dit medicijn.

Zwangerschap en borstvoeding

Bent u zwanger, denkt u zwanger te zijn, wilt u zwanger worden of geeft u borstvoeding? Neem dan contact op met uw arts of apotheker voordat u dit medicijn gebruikt. Als Lunetra langere tijd wordt gebruikt tijdens de zwangerschap, bestaat het risico dat de pasgeborene medicijnontwenningsverschijnselen heeft die door een arts moeten worden behandeld.

Morfine kan mogelijk schade toebrengen aan de foetus en nadelige effecten hebben op de vruchtbaarheid. Daarom moeten mannen en vrouwen die kinderen kunnen krijgen goede voorbehoedsmiddelen (effectieve anticonceptiemaatregelen) gebruiken.

Morfine wordt in de moedermelk uitgescheiden. Lunetra mag niet worden gebruikt terwijl u borstvoeding geeft.

Rijvaardigheid en het gebruik van machines

Morfine kan een sterke invloed hebben op uw vermogen om een auto te besturen en machines te bedienen.

U kunt slaperig worden, duizelig zijn, moe zijn of in de war zijn. Vooral aan het begin van de behandeling, wanneer de dosis wordt verhoogd of wanneer u andere medicijnen gebruikt die invloed hebben op de hersenen (zoals slaapmiddelen, kalmerende medicijnen of alcohol).

Bestuur geen voertuigen en gebruik geen gereedschap of machines als u zich slaperig, duizelig of minder alert voelt. Wacht tot u zeker weet dat morfine geen effect op u heeft voordat u gaat autorijden of machines bedient.

Lunetra bevat natrium

Lunetra 1 mg/ml, oplossing voor infusie bevat 354 mg natrium (een belangrijk bestanddeel van keukenzout/tafelzout) per 100 ml. Dit komt overeen met 17,7% van de aanbevolen maximale dagelijkse hoeveelheid natrium in de voeding voor een volwassene.

Lunetra 10 mg/ml, oplossing voor infusie bevat 295 mg natrium (een belangrijk bestanddeel van keukenzout/tafelzout) per 100 ml. Dit komt overeen met 14,8% van de aanbevolen maximale dagelijkse hoeveelheid natrium in de voeding voor een volwassene.

Lunetra 20 mg/ml, oplossing voor infusie bevat 236 mg natrium (een belangrijk bestanddeel van keukenzout/tafelzout) per 100 ml. Dit komt overeen met 11,8% van de aanbevolen maximale dagelijkse hoeveelheid natrium in de voeding voor een volwassene.

Gebruik dit medicijn altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld. Twijfelt u over het juiste gebruik? Neem dan contact op met uw arts of apotheker.

Voordat u start met de behandeling en op regelmatige tijdstippen tijdens de behandeling zal uw arts met u bespreken wat u kunt verwachten van het gebruik van Lunetra, wanneer en hoelang u het moet gebruiken, wanneer u contact moet opnemen met uw arts en wanneer u moet stoppen met het gebruik van het medicijn (zie ook 'Als u stopt met het innemen van dit medicijn' in deze rubriek).

De dosering is voor elke patiënt anders en wordt door uw arts bepaald. De dosering hangt af van uw leeftijd, gewicht, mate van pijn en eerdere medicatie en pijn. Bent u op leeftijd of werken uw lever of nieren minder goed? Dan zal uw arts een lagere dosis voorschrijven.

Heeft u te veel van dit medicijn gebruikt?

Verschijnselen van overdosis zijn 'speldenknop'-pupillen, verminderde werking van de ademhaling en lage bloeddruk. In ernstige gevallen kunnen problemen met de bloedsomloop en coma optreden. Personen die een overdosis hebben ingenomen, kunnen longontsteking krijgen door het inademen van overgeefsel of vreemde stoffen. Verschijnselen kunnen bestaan uit ademnood, hoesten en koorts. Personen die een overdosis hebben ingenomen kunnen ook last hebben van ademhalingsproblemen die leiden tot bewusteloos zijn of zelfs de dood.

Bent u vergeten dit medicijn te gebruiken?

Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.

Als u stopt met het gebruik van dit medicijn

Stop niet met de behandeling met Lunetra zonder overleg met uw arts. Wilt u stoppen met de behandeling met Lunetra? Vraag uw arts dan hoe u de dosis langzaam kunt verlagen om ontwenningsverschijnselen te voorkomen. Ontwenningsverschijnselen kunnen bestaan uit pijn, beven,

diarree, maagpijn, misselijk zijn, griepachtige verschijnselen, snelle hartslag en vergrote pupillen. Psychische verschijnselen zijn onder andere een intens gevoel van ontevredenheid, angst en prikkelbaar zijn.

Heeft u nog andere vragen over het gebruik van dit medicijn? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Zoals elk medicijn kan ook dit medicijn bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen daarmee te maken.

Vertel het onmiddellijk aan uw arts of roep onmiddellijk medische hulp in als u een van de volgende klachten krijgt:

Ernstige huidreacties met blaarvorming, uitgebreide schilferige huid, met pus gevulde bultjes in combinatie met koorts. Dit kan een aandoening zijn die acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose (AGEP) wordt genoemd.

De meest ernstige bijwerkingen van dit medicijn zijn: vochtophoping in het weefsel en luchtruimte van de longen wat ademhalen moeilijk maakt (longoedeem), huiduitslag (urticaria), beide soms optredend, ernstige allergische reactie (anafylactische reactie), niet-allergische overgevoeligheidsreactie (anafylactoïde reactie), voor beiden is het onbekend hoe vaak dit voorkomt.

Andere mogelijke bijwerkingen:

Zeer vaak: komen voor bij meer dan 1 op de 10 gebruikers

zich suf voelen

Vaak: komen voor bij minder dan 1 op de 10 gebruikers

• in de war zijn
• niet kunnen slapen
• duizelig zijn
• hoofdpijn
• slaperig zijn
• verminderd bewustzijn (sedatie)
• samentrekking van oogpupil
• droge mond
• overgeven
• verstopping (obstipatie)
• misselijk zijn
• huidontsteking door contact met irriterende stoffen of stoffen waarvoor iemand allergisch is (contactdermatitis)
• droge mond
• achterblijven van urine in de blaas doordat de blaas niet goed geleegd kan worden (urineretentie)
• spierstijfheid

Soms: komen voor bij minder dan 1 op de 100 gebruikers

• allergische reactie
• onrustig gevoel (agitatie)
• extreem gevoel van vreugde (euforie)
• waarnemingen (zien, horen, ruiken, voelen) van dingen die er niet zijn (hallucinaties)
• stemmingswisselingen
• sombere of prikkelbare stemming, soms met angst of rusteloosheid (dysforie)
• aanvallen van bewusteloosheid met spiertrekkingen (convulsies)
• ongecontroleerd samentrekken van spieren (spasticiteit)
• afwijkende hartslag

• plotselinge roodheid van het gezicht
• kortademig zijn
• jeuk
• pijn en irritatie op de toedieningsplaats

Zelden: komen voor bij minder dan 1 op de 1.000 gebruikers

• orthostatische hypertensie (hoge bloeddruk bij opstaan)
• wazig zien

Niet bekend: kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald

• medicijnafhankelijkheid
• verhoogde pijngevoeligheid
• trage hartslag
• snelle hartslag
• verandering in leverenzymen
• minder zin in seks (verminderd libido)
• ontwenningsverschijnselen (medicijnabstinetiesyndroom) of afhankelijkheid (zie voor de verschijnselen rubriek 3: Als u stopt met het innemen van dit medicijn).
• medicijntolerantie (toestand waarin het lichaam medicijnen zo goed kan verdragen dat ze niet meer goed werken)
• slaapapneu (adempauzes tijdens de slaap)
• klachten die te maken hebben met ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en het galwegsysteem, bijvoorbeeld ernstige pijn in de bovenbuik die mogelijk uitstraalt naar de rug, misselijk zijn, overgeven of koorts.

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige. Dit geldt ook voor bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook melden via het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb, website: www.lareb.nl. Door bijwerkingen te melden, helpt u ons om meer informatie te krijgen over de veiligheid van dit medicijn.

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

Gebruik dit medicijn niet meer na de uiterste houdbaarheidsdatum. Die is te vinden op het etiket en de doos na 'EXP'.

Daar staat een maand en een jaar. De laatste dag van die maand is de uiterste houdbaarheidsdatum.

De zak in de buitenzak bewaren ter bescherming tegen licht en vocht.

Niet in de vriezer bewaren.

Gebruik dit medicijn niet als u zichtbare tekenen van bederf opmerkt (aanwezigheid van abnormale deeltjes of een te sterke verkleuring).

Spoel medicijnen niet door de gootsteen of de WC en gooi ze niet in de vuilnisbak. Vraag uw apotheker wat u met medicijnen moet doen die u niet meer gebruikt. Als u medicijnen op de juiste manier afvoert worden ze op een verantwoorde manier vernietigd en komen ze niet in het milieu terecht.

Welke stoffen zitten er in dit medicijn?

De werkzame stof in dit medicijn is morfinehydrochloridetrihydraat.

De andere stoffen in dit medicijn zijn natriumchloride, zoutzuur, water voor injecties.

Lunetra 1 mg/ml, solution pour perfusion Lunetra 10 mg/ml, solution pour perfusion Lunetra 20 mg/ml, solution pour perfusion Lunetra 1 mg/ml Infusionslösung Lunetra 10 mg/ml Infusionslösung Lunetra 20 mg/ml Infusionslösung Lunetra 1 mg/ml, oplossing voor infusie Lunetra 10 mg/ml, oplossing voor infusie Lunetra 20 mg/ml, oplossing voor infusie

Hoe ziet Lunetra eruit en wat zit er in een verpakking?

Dit medicijn wordt geleverd in de vorm van een heldere oplossing voor infusie, kleurloos of licht gekleurd, en bevat vrijwel geen zichtbare deeltjes.

De kleurloze zak bevat 100 ml oplossing. De infuuszak is omwikkeld met een buitenzak. Tussen de infuuszak en de omwikkeling bevindt zich een zuurstofabsorberend sachet. Eén kartonnen buitendoos bevat 1 zak.

Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant

Eurocept International BV Trapgans 5

1244 RL Ankeveen Nederland

In het register ingeschreven onder:

Lunetra 1 mg/ml, oplossing voor infusie: RVG 135010

Lunetra 10 mg/ml, oplossing voor infusie: RVG 135012

Lunetra 20 mg/ml, oplossing voor infusie: RVG 135013

Dit medicijn is geregistreerd in lidstaten van de Europese Economische Ruimte onder de volgende namen:

Frankrijk:

Duitsland:

Nederland:

Deze bijsluiter is voor het laatst goedgekeurd in augustus 2026.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De volgende informatie is alleen bestemd voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg:

De aanbevolen dosis is

Volwassenen:

Intraveneus (in de ader): 2,5 tot 15 mg toegediend in 4-5 minuten.*

Subcutaan (onder de huid): 5-20 mg, meestal 10 mg per keer, indien nodig, maximaal elke 4 uur herhalen.

Epiduraal (buiten het hersenvlies en in het ruggenmerg): eerst 5 mg, indien nodig na een uur 1-2 mg, indien nodig herhaald, meestal tot in totaal 10 mg per dag.

Epidurale infusie: eerst 3,5 tot 7,5 mg per dag (= 24 uur), indien nodig verhoogd met 1-2 mg per dag. Intrathecale infusie (in het hersenvlies): met een geïmplanteerd micro-infusiesysteem kan de dagelijkse dosering geleidelijk worden verhoogd tot 25 mg (na 40 weken continue behandeling). De dosis morfine kan worden verlaagd wanneer deze intrathecaal wordt toegediend in combinatie met bupivacaïne.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar:

Intraveneuze infusie (in de ader): alleen waar bijzonder snelle intreding van de werking is vereist: 0,05-0,1 mg/kg lichaamsgewicht, zeer langzaam toegediend.

Subcutane infusie (onder de huid): 0,1-0,2 mg/kg lichaamsgewicht, indien nodig, maximaal elke 4 uur herhalen. Enkelvoudige doses mogen niet hoger dan 10 mg zijn.

De veiligheid en werkzaamheid van morfine bij neonaten en prematuren zijn niet vastgesteld.

Ouderen:

Bij oudere patiënten is doorgaans een lagere dosis morfine vereist.

Subcutaan (onder de huid), intraveneus (in de ader): 2,5-10 mg per keer. Over het algemeen dient voorzichtigheid te worden betracht bij de dosisselectie voor een oudere patiënt, waarbij meestal wordt gestart aan het lagere uiteinde van het dosisbereik met geleidelijke titratie tot het gewenste effect.

*Voorzichtigheid is geboden bij toediening van hoge doses, zoals 10 mg tot 15 mg, aan opioïdnaïeve patiënten.

Voor continue intraveneuze toediening (in de ader) variëren de onderhoudsdoses doorgaans van 0,8 tot 80 mg/uur.

Wijze van toediening

Voor de toediening van Lunetra mag de zorgverlener uitsluitend de draagbare infuuspomp Rythmic Ultima of Rythmic Evolution (CE-gecertificeerd) gebruiken. Bij de draagbare pomp is een handleiding met gebruiksaanwijzing meegeleverd. De Rythmic-toedieningsset (genaamd de Luer Set for Rythmic Bag), die uitsluitend in combinatie met de draagbare infuuspomp Rythmic Ultima of Rythmic Evolution wordt gebruikt, is geschikt voor toediening van Lunetra.

Verwijdering van lucht nadat het apparaat op de zak is aangesloten:

Houd de zak met de poort naar boven gericht, zodat luchtbellen zich onder de poort verzamelen. Knijp vervolgens voorzichtig met één hand in de zak om de luchtbellen uit de zak in de lijn te laten stromen. Blijf indien nodig in de zak knijpen om de lijn te vullen, totdat de vloeistof het uiteinde van de lijn bereikt (de blauwe dop).

In geval van een slechte circulatie dient langzame intraveneuze toediening plaats te vinden, omdat de werkzame stof subcutaan of intramusculair niet voldoende wordt geabsorbeerd.

De aanbevolen startdosering voor continue epidurale infusie bij opioïdnaïeve patiënten varieert van 3,5 tot 7,5 mg per dag; patiënten die enige mate van opioïdtolerantie hebben, kunnen 4,5 tot 10 mg per dag krijgen. De dosisbehoeften kunnen tijdens de behandeling echter beduidend toenemen en bij sommige patiënten kan wel 20 tot 30 mg per dag nodig zijn.

Patiëntgecontroleerde analgesie (PCA)**

PCA is bedoeld voor intermitterende of continue parenterale infusie van morfine met door de patiënt gestuurde toediening van nooddoses op een 'indien nodig'-basis, geprogrammeerd in een draagbare pomp. Postoperatief kan de PCA-techniek bestaan uit intermitterende, door de patiënt gestuurde noodbolussen en/of een basisinfusie plus door de patiënt gestuurde nooddoses. PCA wordt i.v. of s.c. gegeven.

Een PCA-pomp voor chronische kankerpijn is geïndiceerd

1. indien orale toediening niet wenselijk is,
2. indien de totale dosis orale morfine hoog is,
3. indien PCA nodig is om een betere therapietrouw te verkrijgen en
4. indien PCA onmiddellijke verlichting van incidentpijn biedt.

Voor patiënten met doorbraakpijn bij kanker ondanks geoptimaliseerd continu gebruik van opioïden, wordt een i.v.-bolus van 20% van de totale dagelijks overeenkomende orale morfinedosering van de achtergrond opioïdbehandeling aanbevolen.

Technisch dient de patiënt zichzelf een nooddosis toe door op een knop te drukken die een programma activeert dat een gecomputeriseerde geneesmiddel-injector in werking stelt die op de infusiepomp is aangesloten. De nooddosis is 25-50% van de continue dosis per uur, met een minimale PCA-bolus van

1 mg morfine. Er is een 'lock-out'-interval (de tijd waarin geen geneesmiddel vrijkomt, ook niet als wordt geprobeerd om het apparaat te activeren) ingeprogrammeerd, dat kan worden ingesteld op intervallen van 5 minuten tot intervallen van 1 uur of 2 uur voor incident- of doorbraakpijn. Patiënten en verantwoordelijke familieleden of de hoofdzorgverlener dienen getraind te zijn in de bediening van de pomp, de vervanging van batterijen en de interpretatie van pompalarmen. Een 24-uurs telefonische hulpdienst en een constant ondersteuningssysteem voor de thuiszorg zijn essentieel voor PCA buiten het ziekenhuis.

**Lokale klinische richtlijnen kunnen afwijken van het bovenstaande.

Gestoorde nierfunctie

Morfine is een van de opioïden waarvan de dosering in sterke mate wordt beïnvloed door nierfalen. Als gevolg van verminderde renale klaring kan accumulatie van de metabolieten leiden tot ernstige bijwerkingen. Morfinedoses moeten voorzichtig worden getitreerd bij patiënten met verminderde nierfunctie of nierfalen.

Leverinsufficiëntie

Bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie dient een verdubbeling van het dosisinterval te worden overwogen. Voorzichtigheid dient te worden betracht wanneer morfine wordt gegeven aan patiënten met leverinsufficiëntie.

Overdosering

Behandeling van overdosering: Respiratoire depressie veroorzaakt door morfine-intoxicatie kan worden omgekeerd met naloxon. Ondersteun de ademhaling indien nodig en controleer de vocht- en elektrolytenbalans.

Gevallen van onverenigbaarheid

Bij gebrek aan onderzoek naar onverenigbaarheden mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen worden gemengd.