Fenofibraat

Fenofibraat is een werkzame stof die wordt gebruikt om hypercholesterolaemie en hyperlipidemie te behandelen. Hypercholesterolaemie wordt gediagnosticeerd op basis van bloedonderzoek wanneer patiënten een hoog cholesterolgehalte hebben. Hyperlipidemie is een overmaat aan lipiden (vetten) in het bloed. In de volksmond wordt dit ook wel "bloedlipiden" genoemd. Beide bloedwaarden mogen niet te hoog zijn, omdat anders het risico op vaatverkalking toeneemt en daarmee ook het risico op een hartaanval en beroerte. Fenofibraat behoort tot de groep van de fibraten en is een lipidenverlager. Het is verkrijgbaar als monopreparaat, maar ook als combinatiepreparaat met simvastatine. Het is meestal verkrijgbaar als een wit kristallijn poeder, is onoplosbaar in water en is een prodrug. Een prodrug is een inactieve stof die pas in het lichaam, waar het geacht wordt te werken, wordt omgezet in zijn actieve vorm. De actieve vorm van fenofibraat is fenofibrinezuur.

Fenofibraat werkt door binding aan de peroxisome proliferator-geactiveerde receptoren (PPAR). Deze binding stimuleert de vetstofwisseling. Onder andere de LDL (low density lipoproteïne) cholesterolwaarde, de triglyceriden en apolipoproteïne B worden verlaagd. Tegelijkertijd wordt de HDL-cholesterolwaarde (high density lipoproteïne) verhoogd. PPAR behoort tot de nucleaire receptoren. De activering ervan leidt tot een verhoging van de lipiden-, glucose- en aminozurenhomeostase. De verhoogde vetstofwisseling kan leiden tot leverschade.

Fenofibraat wordt afgebroken in de lever. De halfwaardetijd, dat wil zeggen de tijd die het lichaam nodig heeft om de helft van de werkzame stof uit te scheiden, is ongeveer 23 uur. De maximale plasmaconcentratie (Cmax), d.w.z. de maximale concentratie van de werkzame stof in het bloedplasma (vloeibare celvrije deel van het bloed), is 6-9,5 mg/L en wordt bereikt na 4-6 uur.

Neem fenofibraat altijd precies in zoals beschreven in de bijsluiter of zoals geadviseerd door uw arts.

Volwassenen:

De gebruikelijke aanbevolen dosis is 250 mg fenofibraat per dag.

De volgende bijwerkingen kunnen optreden:

Vaak:

• Buikpijn
• Misselijkheid
• braken
• Diarree
• winderigheid
• Verhoogde transaminasen
• Verhoogd homocysteïnegehalte in het bloed

Soms:

• Diep veneuze trombose
• Longembolie (longinfarct)
• Hoofdpijn
• Pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier)
• Galstenen
• Overgevoeligheid van de huid
• Spierzwakte
• spierkrampen
• Spierziekten
• Seksuele disfunctie
• Verhoogd creatininegehalte in het bloed

Zelden:

• Verlaagd hemoglobinegehalte in het bloed
• Verlaagd aantal leukocyten
• Overgevoeligheid
• Ontsteking van de lever (hepatitis)
• Haaruitval (alopecia)
• lichtgevoeligheid van de huid
• Verhoogd ureumgehalte in het bloed

Frequentie onbekend:

• Longaandoeningen
• geelzucht
• ontsteking van de galblaas
• ontsteking van de galbuis
• galwegkoliek
• Erythema multiforme
• Stevens-Johnsonsyndroom
• toxische epidermale necrolyse
• rhabdomyolyse
• vermoeidheid

Er kunnen wisselwerkingen optreden als de volgende geneesmiddelen tegelijkertijd worden ingenomen:

• "Bloedverdunners" (orale anticoagulantia)
• Ciclosporine
• Andere fibraten of geneesmiddelen om de bloedlipidenspiegel te verlagen
• Geneesmiddelen voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 (glitazonen)
• met CYP450-enzymen

Fenofibraat mag NIET worden ingenomen in de volgende gevallen:

• overgevoeligheid voor fenofibraat
• leverinsufficiëntie
• in geval van galblaasaandoening
• ernstige nierinsufficiëntie
• in geval van pancreatitis
• in geval van bekende fotoallergische of fototoxische reacties met andere fibraten of ketoprofeen

Fenofibraat mag NIET worden gebruikt onder de 18 jaar.

Fenofibraat mag alleen tijdens de zwangerschap worden gebruikt na een zorgvuldige risico-batenanalyse door een arts. In dierstudies zijn geen schadelijke effecten aangetoond. Bij doses die al toxisch waren voor de moeder, werden ook toxische effecten waargenomen bij de ongeboren baby.

Fenofibraat mag NIET worden gebruikt tijdens de borstvoeding, omdat niet bekend is of de werkzame stof overgaat in de moedermelk.