Lisdexamfetamine

Lisdexamfetamine is een stimulerend middel van het centrale zenuwstelsel (CNS) dat wordt gebruikt voor de behandeling van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) bij volwassenen en kinderen ouder dan 6 jaar en matige tot ernstige eetstoornissen.

Gebruik en indicaties

Lisdexamfetamine wordt meestal gebruikt voor de behandeling van ADHD bij kinderen tussen 6 en 18 jaar. Indien goed verdragen en geïndiceerd, is gebruik na deze leeftijd echter mogelijk. In sommige landen is lisdexamfetamine alleen geïndiceerd als eerdere therapie met de werkzame stof methylfenidaat (Ritalin, Medikinet, enz.) niet effectief was. In veel landen kan het echter ook als "eerstelijns therapeuticum" worden gebruikt. Bovendien kan het worden gebruikt voor de behandeling van de zogenaamde eetbuienstoornis, een eetstoornis. Dit vermindert het aantal eetaanvallen bij getroffen patiënten.

De werkzame stof wordt toegediend in de vorm van aangeharkte capsules en is verkrijgbaar in doses van 30 mg, 50 mg en 70 mg. De dosering hangt af van het gewicht van de patiënt. Lisdexamfetamine kan ook worden gegeven in de vorm van kauwtabletten.

Geschiedenis

Lisdexamfetamine werd in 2007 voor het eerst goedgekeurd voor medisch gebruik in de Verenigde Staten. Het is ontwikkeld en gepatenteerd door Takeda Pharmaceutical.

Farmacodynamiek en werkingsmechanisme

Lisdexamfetamine is een prodrug van d-amfetamine. Amfetaminen zijn niet-catecholamine sympathomimetische amines met CNS-stimulerende eigenschappen. Het effect van deze stof is voornamelijk te danken aan het vrijkomen van de neurotransmitters dopamine en noradrenaline uit hun opslagblaasjes in presynaptische zenuwuiteinden. Deze twee zenders dragen bij tot effecten als alertheid, verhoogde concentratie, en inspanning en motivatie.

Farmacokinetiek

Na orale toediening wordt lisdexamfetamine snel geabsorbeerd uit het maagdarmkanaal. Lisdexamfetamine wordt in het bloed gehydrolyseerd tot D-amfetamine en tot het aminozuur L-lysine. D-amfetamine wordt via de lever afgebroken, voornamelijk door het enzym CYP2D6. Meer dan 90 % van de toegediende dosis wordt uitgescheiden in de urine. De gemiddelde plasma-eliminatiehalfwaardetijd van dextroamfetamine na orale toediening was ongeveer 12 uur.

Interacties tussen geneesmiddelen

• Geneesmiddelen die de urine verzuren, zoals ascorbinezuur, verhogen de urine-uitscheiding van dextroamfetamine en verkorten daardoor de halfwaardetijd van dextroamfetamine in het lichaam, waardoor het effect ervan afneemt.
• Geneesmiddelen die de urine alkaliseren, zoals natriumbicarbonaat, verminderen de urine-uitscheiding van dextroamfetamine en verlengen zo de halfwaardetijd van dextroamfetamine in het lichaam, waardoor het effect toeneemt.
• Sterke CYP2D6-remmers, zoals paroxetine, fluoxetine, bupropion en duloxetine, kunnen het metabolisme van dextroamfetamine remmen, waardoor de blootstelling aan het geneesmiddel toeneemt. Gelijktijdig gebruik van lisdexamfetamine met CYP2D6-remmers kan het risico van het serotoninesyndroom verhogen.
• Gelijktijdig gebruik van MAO-remmers en stimulerende middelen voor het centrale zenuwstelsel zoals lisdexamfetamine kan leiden tot een hypertensieve crisis.

Contra-indicaties

Deze werkzame stof is gecontra-indiceerd als:

• er sprake is van een allergie voor de werkzame stof
• als MAO-remmers zijn gebruikt in de 14 dagen voorafgaand aan het gebruik van dit geneesmiddel
• Als je schildklierproblemen hebt
• Als er een voorgeschiedenis is van hartproblemen, zoals een hartaanval, hartritmestoornis of aangeboren hartafwijking.
• Als u een hoge bloeddruk heeft (ernstige hypertensie).
• Als u een hoge intra-oculaire druk heeft (glaucoom).

Bijwerkingen

Ernstige bijwerkingen die onmiddellijk aan een arts moeten worden gemeld:

• onregelmatige hartslag (hartkloppingen),
• pijn op de borst
• Dingen zien, voelen of horen die er niet echt zijn (hallucinaties),
• zich ongewoon opgewonden, overactief of ontremd voelen (manie),
• allergische reactie (overgevoeligheid),
• kortademigheid of zwelling van de benen (tekenen van een hartspierziekte).
• Ernstige allergische reactie gekenmerkt door ernstige bloeddrukdaling, ademhalingsmoeilijkheden en netelroos/jeuk(anafylactische reactie),
• dingen zien of voelen of horen die er niet echt zijn, paranoia, wanen (psychotische episodes),
• aanvallen (convulsies),
• abnormaal hartritme, levensbedreigend onregelmatig hartritme (zichtbaar op elektrocardiogram). Zie rubriek 2, Waarschuwingen en voorzorgen,
• Geel worden van het oogwit
• Huidzwelling (angio-oedeem) of ernstige huiduitslag die zich uit in ernstige blaarvorming van de huid en slijmvliezen (Stevens-Johnson-syndroom).

Andere mogelijke bijwerkingen:

• Verminderde eetlust,
• gewichtsverlies,
• Slaapstoornissen,
• droge mond,
• buikpijn,
• hoofdpijn,
• zich geagiteerd, uitgeput of "hippisch" voelen, angst, depressie, agressiviteit, prikkelbaarheid of stemmingswisselingen,
• ongewone slaperigheid, vermoeidheid of rusteloosheid,
• Onvermogen om een erectie te krijgen of te behouden of veranderingen in de geslachtsdrift,
• duizeligheid,
• ongecontroleerde trillende of schokkende bewegingen, beven of ongewone activiteit,
• snelle of onregelmatige hartslag (tachycardie),
• moeite met ademhalen,
• misselijkheid, braken of diarree
• constipatie
• Verhoogde temperatuur(koorts) of overmatig zweten,
• huiduitslag,
• tandenknarsen
• Nauwelijks te onderbreken en vaak snelle spraak,
• een laag humeur, angst, droevige of depressieve stemmingen
• Buitensporig verhoogde of opgewonden stemming (euforie),
• dwangmatige overmatige behandeling van de huid,
• ongecontroleerde stuiptrekkingen of grillige bewegingen van het lichaam,
• jeuk, uitslag of rode, jeukende weeën
• wazig zicht
• Overmatige verwijding van de pupillen
• slechte bloedsomloop met als gevolg gevoelloosheid en witheid van de tenen en vingers(syndroom van Raynaud)
• hoge bloeddruk
• metaalachtige smaak in de mond
• Kort verlies van bewustzijn

Zwangerschap en borstvoeding

Dit geneesmiddel mag niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap, tenzij een arts uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. Geef geen borstvoeding terwijl u Elvanse inneemt.