Valsartan

Valsartan is een bloeddrukverlagend geneesmiddel en behoort tot de groep van angiotensine II-receptorblokkers, die alleen of in combinatie met andere werkzame stoffen worden gebruikt om hoge bloeddruk te behandelen en de cardiovasculaire sterfte na een hartaanval (myocardinfarct) te verminderen.

Voor geneesmiddelen die valsartan bevatten is in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en andere Europese landen een recept nodig.

Gebruik en indicaties

Valsartan is aangewezen voor de behandeling van hoge bloeddruk ter vermindering van het risico van fatale en niet-fatale cardiovasculaire gebeurtenissen, voornamelijk beroertes en hartaanvallen. Het is ook aangewezen voor de behandeling van hartfalen (NYHA-klasse II-IV) en linkerventrikeldisfunctie of -falen na een myocardinfarct wanneer het gebruik van een angiotensine-converterende enzymremmer (ACE-remmer) niet aangewezen is.

De dosering van het geneesmiddel ligt gewoonlijk tussen 80 en 160 mg per dag, met een maximum van 320 mg. Valsartan wordt in het begin vaak lager gedoseerd om na enkele herhalingen de juiste dosering vast te stellen. De bloeddruk wordt vaak door de patiënt gemeten tijdens de therapie om te zorgen voor een juiste aanpassing van het geneesmiddel.

Valsartan wordt meestal als tablet gegeven, maar is ook verkrijgbaar als oplossing.

Valsartan wordt vaak gegeven in combinatiepreparaten van twee geneesmiddelen met

• Hydrochloorthiazide (HCT), een vochtafdrijvend middel
• Sacubitril, een nefrilysineremmer

of in een drievoudig combinatiepreparaat met

• hydrochloorthiazide (HCT) en amlodipine, een calciumkanaalblokker.

Geschiedenis

Losartan, het eerste ontwikkelde sartan en dus een zeer vergelijkbaar geneesmiddel, werd in 1991 gepatenteerd en in 1995 voor het eerst in de VS op de markt gebracht. Later werd ook valsartan ontwikkeld, dat een betere werking en een langere werkingsduur heeft.

Besmetting van valsartan in 2018

In 2018 werd bekend dat de Chinese fabrikant Zhejiang Huahai Pharmaceutical besmette valsartan in talrijke partijen van zijn generieke productie in omloop bracht. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) stelde vast dat de verontreiniging met de kankerverwekkende stof N-nitrosodimethylamine ervoor kan zorgen dat 1 op de 5.000 patiënten extra kanker ontwikkelt. Als gevolg daarvan moesten talrijke in China geproduceerde generieke geneesmiddelen met de werkzame stof valsartan uit de handel worden genomen. In Europa geproduceerde preparaten werden niet door de besmetting getroffen.

Farmacodynamiek/werkingsmechanisme

Valsartan blokkeert de werking van de endogene stof angiotensine II, die de bloedvaten vernauwt en de afgifte van aldosteron stimuleert, waardoor de bloeddruk daalt. De stof zelf bindt zich aan de doelreceptor (angiotensine type I receptor) en voorkomt zo dat angiotensine II zich bindt aan AT1. Aldus is valsartan een AT1-antagonist. In tegenstelling tot ACE-remmers heeft valsartan geen invloed op het bradykininemetabolisme, wat het optreden van prikkelhoest tijdens het gebruik voorkomt.

Farmacokinetiek

Na orale toediening begint het bloeddrukverlagende effect van valsartan binnen ongeveer 2 uur. De bloedplasmaconcentraties bereiken bij de meeste patiënten een piek binnen 2-6 uur. Consumptie van voedsel vóór de inname vermindert de beschikbaarheid van oraal toegediend valsartan met ongeveer 40% en de piekplasmaconcentratie met ongeveer 50%. De werkzame stof komt voornamelijk via de darm in het bloed terecht. De biologische beschikbaarheid is laag en varieert van 25% (tabletten) tot 40% (oplossingen), afhankelijk van de doseringsvorm.

Valsartan is sterk gebonden aan serumeiwitten (95%), voornamelijk aan serumalbumine.

Valsartan wordt bij orale toediening voornamelijk uitgescheiden in de feces (ongeveer 83% van de dosis) en in mindere mate in de urine (ongeveer 13% van de dosis).

Interacties met geneesmiddelen

Interacties kunnen optreden in combinatie met andere stoffen,

• Andere remmers van het renine-angiotensinesysteem kunnen het risico van lage bloeddruk, nierproblemen en hyperkaliëmie verhogen.
• Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen en kaliumhoudende zoutvervangers kunnen het risico van hyperkaliëmie verhogen.
• NSAID's kunnen het risico op nierproblemen verhogen en het bloeddrukverlagende effect verstoren.
• Valsartan kan de bloedconcentratie van lithium verhogen, hetgeen betekent dat bij gelijktijdig gebruik een constante controle van de bloedspiegel moet worden uitgevoerd. Aangezien gelijktijdige toediening van lithium en ACE-remmers de lithiumconcentratie in het bloed kan verhogen en lithiumtoxiciteit kan veroorzaken, wordt ook bij valsartan medisch toezicht aanbevolen.
• Valsartan en andere angiotensine-afhankelijke bloeddrukmedicijnen kunnen interageren met de antibiotica co-trimoxazol of ciprofloxacine en het risico van plotselinge hartdood verhogen.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

• Gelijktijdig gebruik met de renineremmer aliskiren
• Patiënten met een nierziekte mogen valsartan niet innemen.
• Zwangerschap
• Moeders die borstvoeding geven mogen valsartan niet innemen.

Bijwerkingen

De frequentie van bijwerkingen hangt af van de manier waarop het geneesmiddel wordt gebruikt.

Hartfalen

• duizeligheid
• lage bloeddruk
• diarree
• gewrichtspijn
• vermoeidheid
• rugpijn

hoge bloeddruk

• Virale infecties
• Vermoeidheid
• Buikpijn
• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• infectie van de bovenste luchtwegen
• Hoest
• Diarree
• Rhinitis/sinusitis
• Misselijkheid
• Faryngitis
• Oedeem
• Gewrichtspijn (artralgie)

Zwangerschap en borstvoeding

Valsartan mag niet worden ingenomen in het tweede en derde trimester omdat het schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind. Er is geen informatie beschikbaar over het gebruik tijdens de borstvoeding. Het gebruik van valsartan tijdens de borstvoeding wordt daarom sterk afgeraden. Tijdens de zwangerschap wordt het gebruik van alfa-methyldopa of metoprolol aanbevolen.