Oxycodon

Oxycodon is een geneesmiddel uit de opioïdengroep dat wordt gebruikt voor de behandeling van matige tot ernstige pijn. Het wordt gewoonlijk oraal ingenomen en is verkrijgbaar in formuleringen met onmiddellijke en gecontroleerde (vertraagde) afgifte. De pijnstilling begint meestal binnen vijftien minuten en houdt tot zes uur aan in de formulering met onmiddellijke afgifte. Er zijn ook combinatieproducten met paracetamol, ibuprofen, naloxon en aspirine verkrijgbaar.

Farmacodynamica

Oxycodon, een halfsynthetisch opioïd, is een zeer selectieve volledige agonist van de μ-opioïdreceptor. Oxycodon heeft een lage affiniteit voor de δ-opioïde receptor en de κ-opioïde receptor , waar het ook een agonist is. Binding met de opioïdereceptoren leidt tot een opening van kaliumkanalen en een blokkering van calciumkanalen, wat een hyperpolarisatie van zenuwcellen in de hersenen tot gevolg heeft. Dit maakt de zenuwcellen minder prikkelbaar, waardoor de pijnoverdracht naar de hersenen wordt onderdrukt.

Farmacokinetica

Oxycodon heeft een orale biologische beschikbaarheid van 60 % tot 87 %, die niet wordt beïnvloed door voedselinname. Eiwitbinding is 45 %. Oxycodon is voornamelijk gebonden aan serumalbumine. Het levermetabolisme van oxycodon is uitgebreid en verloopt via 4 hoofdreacties. CYP3A4 en CYP3A5 zorgen voor de N-demethylering, CYP2D6 voor de O-demethylering en de 6-keto-reductie en -conjugering worden uitgevoerd door nog onbekende enzymen. Oxycodon en zijn metabolieten worden in de urine uitgescheiden. De berekende eliminatiehalfwaardetijd van oxycodon is 3,2 uur voor formuleringen met directe afgifte en 4,5 uur voor formuleringen met verlengde afgifte.

Drug interacties

Geneesmiddeleninteracties kunnen optreden als stoffen die ook worden afgebroken of geïnduceerd door de enzymen CYP3A4, CYP3A5 en CYP2D6 tegelijkertijd worden ingenomen. Verhoogde of verlaagde plasmaspiegels van de ingenomen geneesmiddelen en aanzienlijke bijwerkingen kunnen optreden.

Bijwerkingen

Veel voorkomende bijwerkingen zijn euforie, constipatie, misselijkheid, braken, verlies van eetlust, slaperigheid, duizeligheid, jeuk, droge mond en zweten.

Ernstige bijwerkingen kunnen zijn: verslaving, afhankelijkheid, hallucinaties, ademhalingsdepressie (een vermindering van de ademhaling), bradycardie en lage bloeddruk. Wie allergisch is voor codeïne, kan ook allergisch zijn voor oxycodon.

Het gebruik van oxycodon in de vroege zwangerschap lijkt relatief veilig te zijn.

Het risico op ernstige ontwenningsverschijnselen is groot als een patiënt lichamelijk afhankelijk is geworden en oxycodon abrupt wordt gestaakt. Als oxycodon gedurende lange tijd regelmatig is gebruikt, moet het geleidelijk en niet abrupt worden gestopt. Mensen die regelmatig oxycodon gebruiken als recreatieve drug of in hogere doses dan voorgeschreven, lopen een nog groter risico op ernstige ontwenningsverschijnselen. De ontwenningsverschijnselen van oxycodon kunnen, net als bij andere opioïden, bestaan uit angst, paniekaanvallen, misselijkheid, slapeloosheid, spierpijn, spierzwakte, koorts en andere griepachtige verschijnselen.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): 320 mg-kg-1