Glycerol trinitraat

Glyceroltrinitraat of nitroglycerine is een vaatverwijdend middel dat wordt gebruikt ter voorkoming en behandeling van hoge bloeddruk, angina pectoris (benauwdheid op de borst), pijn op de borst, acuut hartfalen bij patiënten met een myocardinfarct en pijn veroorzaakt door anale fissuren.

De werkzame stof is verkrijgbaar in sprayvorm, intraveneuze vorm, tabletvorm (met verlengde afgifte), zalfvorm en transdermale vorm. Dit laatste wordt rechtstreeks op de huid aangebracht om acute aanvallen van angina pectoris te voorkomen. De intraveneuze vorm wordt off-label gebruikt in noodsituaties (door cocaïne veroorzaakte coronaire spasmen, spoedeisende hypertensie, acute exacerbaties van congestief hartfalen).

Farmacodynamica

Het werkingsmechanisme van glyceroltrinitraat berust op de ontspanning van de vasculaire gladde spieren, waardoor verwijding van de slagaders en aders optreedt. Dit verlaagt de bloeddruk.
Durch die mitochondriale Aldehyddehydrogenase wird Glyceroltrinitrat in Stickstoffmonoxid gewandelt, welches das Enzym Guanylatzyklase aktiviert. Daraufhin wird das zyklische Guanosin-3‘,5‘-monophosphat synthetisiert und eine Kaskade von Proteinkinase-abhängigen Phosphorylierungsereignissen in den glatten Muskelzellen aktiviert. Durch die anschließende Dephosphorylierung der Myosinkette der Muskulatur wird eine Entspannung verursacht und ein erhöhter Blutfluss in den Venen und Arterien des Herzgewebes ermöglicht.

Farmacokinetica

Glyceroltrinitraat wordt snel geabsorbeerd en bereikt zijn hoogste plasmaconcentratie al na 4,4 minuten na toediening, daarom wordt het vaak gebruikt in noodsituaties. Na sublinguale toediening is de biologische beschikbaarheid 40% en de eiwitbinding in plasma ongeveer 60%. De werkzame stof wordt via verschillende metabolische routes afgebroken tot glycerol en koolstof.

Drug interacties

Glyceroltrinitraat mag niet gelijktijdig met sildenafil, vardenafil en tadalafil worden gebruikt, omdat gelijktijdige toediening vaak een verhoogde daling van de bloeddruk en een vertraagde hartslag kan veroorzaken, wat fataal kan zijn.

Bijwerkingen

Veel voorkomende bijwerkingen bij het eerste gebruik of wanneer de dosis wordt verhoogd, zijn een merkbare daling van de bloeddruk met symptomen als duizeligheid, licht gevoel in het hoofd en een reflexmatige versnelling van de hartslag. Bovendien kunnen hoofdpijn, een warmtegevoel en flush (rood worden van het gezicht) optreden.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): 105 mg/kg
LD50 (Ratte, intravenös): 23,2 mg/kg