Etonogestrel

Etonogestrel is een geneesmiddel dat wordt gebruikt als anticonceptiemiddel bij vrouwen. Het is beschikbaar als een implantaat dat onder de huid van de bovenarm wordt geplaatst onder de merknamen Nexplanon en Implanon, en in combinatie met ethinylestradiol, een oestrogeen, als een vaginale ring onder de merknamen NuvaRing en Circlet. Etonogestrel is werkzaam als anticonceptiemiddel binnen 8 uur na het inbrengen en houdt ten minste drie of vier jaar aan. Na verwijdering wordt de mogelijkheid tot conceptie relatief snel hersteld.

Farmacodynamica

Etonogestrel is een progestageen, d.w.z. een agonist van de progesteronreceptor. Het heeft androgene activiteit, maar veel minder dan andere gangbare progestativa (bv. levonorgestrel en norethisteron) en veroorzaakt geen daling van de geslachtshormoonbindende globulinespiegel. Naast zijn progestagene en zwakke androgene activiteit bindt etonogestrel ook aan de glucocorticoïdreceptor en heeft het een zeer zwakke glucocorticoïdactiviteit. Etonogestrel heeft geen andere hormonale activiteit.

Farmacokinetica

De biologische beschikbaarheid van etonogestrel bij toediening als subcutaan implantaat of vaginale ring is 100 %. De plasma-eiwitbinding van het geneesmiddel bedraagt ten minste 98%, met 66% gebonden aan albumine en 32% gebonden aan geslachtshormoonbindend globuline. Etonogestrel wordt in de lever gemetaboliseerd door het enzym CYP3A4. De eliminatiehalfwaardetijd van etonogestrel is ongeveer 25 tot 29 uur. Na verwijdering van een implantaat dat etonogestrel bevatte, lagen de concentraties van het geneesmiddel na één week onder de detectiegrens. Het grootste deel van etonogestrel wordt uitgescheiden in de urine en een kleine hoeveelheid in de ontlasting.

Bijwerkingen

Vaak voorkomende bijwerkingen van etonogestrel zijn onregelmatige menstruatie, amenorroe, hoofdpijn, misselijkheid, gevoelige borsten en stemmingsveranderingen (bijv. depressie), maar ook gewichtstoename, acne en hirsutisme. Etonogestrel kan ook veranderingen in het totale, LDL- en HDL-cholesterol veroorzaken.

Zeldzame bijwerkingen van etonogestrel zijn onder meer vaginale infecties, intolerantie voor contactlenzen, braken, haaruitval, dysmenorroe, ovariumcysten en vermoeidheid, terwijl zeldzame bijwerkingen huiduitslag, urticaria en erythema nodosum zijn. Borstuitvloeiing, ectopische zwangerschap en verergering van angio-oedeem kunnen ook optreden bij gebruik van etonogestrel.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): > 2000 mg/kg