Piperacilline

Piperacilline is een breedspectrum β-lactam antibioticum uit de ureidopenicilline-klasse. De chemische structuur van piperacilline en andere ureidopenicillines bevat een polaire zijketen die de penetratie in Gram-negatieve bacteriën verhoogt en de gevoeligheid voor splitsing door Gram-negatieve beta-lactamase enzymen vermindert. Deze eigenschappen zorgen voor activiteit tegen de belangrijke ziekenhuispathogeen Pseudomonas aeruginosa. Daarom wordt piperacilline ook wel "anti-Pseudomonas penicilline" genoemd. Piperacilline wordt bijna uitsluitend gebruikt in combinatie met de beta-lactamaseremmer tazobactam om ernstige ziekenhuisinfecties te behandelen.

Farmacodynamica

Door zich te binden aan specifieke penicilline-bindende proteïnen (PBP's) in de bacteriële celwand remt piperacilline de derde en laatste fase van de bacteriële celwandsynthese. De cellyse (ontbinding van de cel) wordt dan bewerkstelligd door bacteriële celwandenzymen, ook autolysines genoemd. Dit stopt de vermenigvuldiging van de bacterie en vernietigt de ziekteverwekker.

Farmacokinetica

Piperacilline wordt niet oraal geabsorbeerd en moet daarom via intraveneuze of intramusculaire injectie worden toegediend. Het wordt grotendeels niet gemetaboliseerd en wordt onveranderd door de nieren uitgescheiden. De halfwaardetijd ligt tussen 30 en 70 minuten.

Interacties

Sommige verbindingen die de bactericide werking van piperacilline kunnen verstoren zijn chlooramfenicol, macroliden en sulfonamiden.

Bijwerkingen

Vaak voorkomende bijwerkingen bij toediening van piperacillin-tazobactam zijn:

• Gastro-intestinaal: constipatie, diarree, misselijkheid, braken.
• Dermatologisch: erytheem, pijn, flebitis, huiduitslag
• Neurologisch: hoofdpijn, slapeloosheid

Langdurige behandeling met piperacilline-tazobactam is in verband gebracht met de mogelijke ontwikkeling van hematologische bijwerkingen, zoals leukopenie (16,3%), neutropenie (10%) en eosinofilie (10%) bij volwassen patiënten.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): > 10 g-kg-1