Pethidine

Pethidine is een synthetisch opioïd pijnstillend middel uit de fenylpiperidineklasse. Pethidine is het prototype van een grote familie van analgetica waartoe bijvoorbeeld ook fentanyl behoort. Pethidine is geïndiceerd voor de behandeling van matige tot ernstige pijn en wordt toegediend als hydrochloridezout in tabletten, als siroop of door intramusculaire, subcutane of intraveneuze injectie.

Pharmadynamics

Evenals morfine oefent pethidine zijn pijnstillende werking uit door te agoneren op de μ-opioïd-receptor. Pethidine vertoont structurele gelijkenis met atropine en andere tropaanalkaloïden en kan enkele van hun effecten en bijwerkingen hebben. Naast deze opioidergische en anticholinergische effecten heeft het een lokaal verdovend effect dat verband houdt met zijn interacties met natriumionkanalen.

Farmacokinetica

Pethidine wordt in de lever snel gehydrolyseerd tot pethidinezuur en ook gedemethyleerd tot norpethidine, dat de helft van de analgetische werking van pethidine heeft, maar een langere eliminatiehalfwaardetijd; het stapelt zich op bij regelmatige toediening of bij verminderde nierfunctie. De metabolieten van pethidine worden verder geconjugeerd met glucuronzuur en uitgescheiden in de urine.

Bijwerkingen

De bijwerkingen van pethidine zijn voornamelijk die van opioïden in hun klasse: misselijkheid, braken, duizeligheid, diaphorese, urineretentie en constipatie. Door het matige stimulerende effect, dat door dopamine en noradrenaline wordt gemedieerd, is sedatie minder waarschijnlijk dan bij andere opioïden. In tegenstelling tot andere opioïden veroorzaakt het geen miosis vanwege zijn anticholinerge eigenschappen.

Overdosering kan spierverslapping, ademhalingsdepressie, obtundatie, koude en klamme huid, hypotensie en coma veroorzaken.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): 162 mg-kg-1