Levetiracetam

Levetiracetam is een geneesmiddel voor de behandeling van epilepsie. Het behoort tot een groep geneesmiddelen die anti-epileptica worden genoemd en die werken door het aantal en de ernst van de aanvallen te verminderen.

Gebruik & indicaties

Levetiracetam wordt alleen gebruikt (monotherapie), zonder andere geneesmiddelen tegen epilepsie, voor de behandeling van een bepaald type epilepsie (partiële aanvallen die aanvankelijk slechts één kant van de hersenen treffen) bij volwassenen en adolescenten van 16 jaar en ouder.

Levetiracetam kan ook worden gebruikt als add-on behandeling, wat betekent dat het wordt gebruikt in combinatie met andere medicijnen om aanvallen te controleren die niet goed onder controle worden gehouden door deze andere medicijnen alleen.

Indicaties als aanvullende behandeling zijn onder andere:

• Partiële aanvallen met of zonder secundaire generalisatie bij volwassenen, adolescenten, kinderen en zuigelingen van 1 maand en ouder.
• Myoclonische aanvallen (korte schokachtige stuiptrekkingen van een spier of spiergroep) bij volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder met juveniele myoclonische epilepsie.
• Primaire gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen (duidelijke aanvallen, inclusief bewustzijnsverlies) bij volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder met idiopathische gegeneraliseerde epilepsie (een erfelijke vorm van epilepsie).

De dosering van levetiracetam is gewoonlijk 250, 500, 750 of 1000 mg in de vorm van filmomhulde tabletten. Het doseringsinterval is hier meestal 2 doses per dag. Levetiracetam is ook verkrijgbaar als orale oplossing en in de vorm van concentraten voor de bereiding van infuusoplossingen.

Levetiracetam is in de gehele Europese Unie alleen op recept verkrijgbaar.

Geschiedenis

Levetiracetam is een modificatie (afgeleide) van de stof piracetam, die in het verleden werd gebruikt bij de behandeling van dementie. Levetiracetam werd ontwikkeld door het Belgische farmaceutische bedrijf UCB S.A. en gepatenteerd in 1985.

Farmacodynamiek/werkingsmechanisme

Het exacte mechanisme waardoor levetiracetam zijn anti-epileptische werking uitoefent is onduidelijk, maar aangenomen wordt dat de stof niet werkt zoals de gebruikelijke anti-epileptica. Volgens de huidige kennis is de binding van levetiracetam aan het synaptisch vesikelproteïne 2A (SV2A) een essentiële factor voor het effect ervan. SV2A is een membraangebonden eiwit dat voorkomt op synaptische blaasjes en in het hele CZS wordt aangetroffen. Het lijkt een rol te spelen bij exocytose van blaasjes en bij het moduleren van synaptische transmissie door de hoeveelheid secretoire blaasjes die beschikbaar zijn voor neurotransmissie te vergroten. Stimulatie van presynaptisch SV2A door levetiracetam kan het vrijkomen van neurotransmitters remmen, hoewel dit effect de normale neurotransmissie niet lijkt te beïnvloeden. Dit betekent dat levetiracetam de functie van SV2A uitsluitend moduleert onder pathofysiologische omstandigheden, d.w.z. dat het alleen effect heeft wanneer er epilepsie heerst.

Farmacokinetiek

Levetiracetam wordt snel en vrijwel volledig geabsorbeerd na orale toediening, met een absolute orale biologische beschikbaarheid van bijna 100%. Levetiracetam en zijn metabolieten zijn grotendeels ongebonden aan plasma-eiwitten. Levetiracetam wordt slechts minimaal gemetaboliseerd in het lichaam. De belangrijkste metaboliet wordt gevormd door hydrolyse in de weefsels. Ongeveer 66% van de toegediende dosis levetiracetam wordt als onveranderde werkzame stof uitgescheiden in de urine, terwijl slechts 0,3% van de totale dosis wordt uitgescheiden in de feces. De plasmahalfwaardetijd van levetiracetam is 6-8 uur en wordt niet beïnvloed door de dosis of herhaalde toediening.

Interacties

Door het gebrek aan metabolisme in de lever kan deze werkzame stof bijzonder goed worden gecombineerd met andere anti-epileptica en andere geneeskrachtige stoffen, aangezien er geen wisselwerkingen kunnen optreden.

Contra-indicaties

Bij allergie voor levetiracetam of andere pyrrolidonderivaten mag dit geneesmiddel niet worden ingenomen.

Bijwerkingen

• Ontsteking van de neuskeelholte
• Slaperigheid
• Verlies van eetlust
• depressie, vijandigheid of agressie, angst, slapeloosheid, nervositeit of prikkelbaarheid
• Krampen (convulsies), evenwichtsverlies, duizeligheid (beverig gevoel), gebrek aan energie en enthousiasme (lethargie), onvrijwillig schudden (tremor).
• Draaiende duizeligheid;
• Hoest;
• Buikpijn, diarree (diarree)
• Huiduitslag
• Asthenia
• Verlaagd aantal bloedplaatjes, verlaagd aantal witte bloedcellen;
• Gewichtsverlies, gewichtstoename;
• Zelfmoordpoging en zelfmoordgedachten, mentale stoornissen, abnormaal gedrag, hallucinaties, woede, verwarring, paniekaanval, emotionele instabiliteit/stemmingswisselingen, agitatie;
• Geheugenverlies (amnesie), verminderd geheugen (vergeetachtigheid), coördinatiestoornis/ataxie (gebrek aan coördinatie van bewegingen), tintelingen (paresthesie), aandachtsstoornissen (concentratiestoornissen);
• Dubbel zicht (diplopie), wazig zicht;
• Verhoogde/abnormale waarden bij leverfunctietests;
• Haaruitval, eczeem, jeuk;
• Spierzwakte, myalgie (spierpijn);
• Letsel
• Infectie;
• Verlaagde aantallen van alle soorten bloedcellen;
• Ernstige allergische reacties (DRESS, anafylactische reactie, oedeem van Quincke)
• Verlaagde natriumconcentratie in het bloed;
• Zelfmoord, persoonlijkheidsstoornissen (gedragsstoornissen), abnormaal denken (traag denken, onvermogen om zich te concentreren);
• Delirium (febriele delirium);
• Encefalopathie (een specifieke abnormale aandoening van de hersenen; zie subrubriek "Neem onmiddellijk contact op met uw arts" voor een gedetailleerde beschrijving van de symptomen);
• Verergering van de aanvallen of toename van de frequentie ervan;
• Onwillekeurige en onbedwingbare spasmodische aanspanning van spieren die het hoofd, de romp en de ledematen beïnvloeden; moeite om bewegingen te controleren, hyperkinesie (overactiviteit);
• Verandering in hartritme
• Ontsteking van de alvleesklier
• Leverfalen, leverontsteking
• Plotselinge vermindering van de nierfunctie;
• Rhabdomyolyse (afbraak van spierweefsel) en daarmee gepaard gaande verhoogde creatinefosfokinase in het bloed. De incidentie bij Japanse patiënten is aanzienlijk hoger dan bij niet-Japanse patiënten.
• Hinken of moeite met lopen

Zwangerschap en borstvoeding

Levetiracetam mag tijdens de zwangerschap alleen worden gebruikt als de voorschrijvende arts dit na zorgvuldige overweging noodzakelijk acht. Borstvoeding wordt niet aanbevolen tijdens de behandeling.