Chloorhexidine

Chloorhexidine is een ontsmettings- en antiseptisch middel dat wordt gebruikt om de huid voor operaties te ontsmetten en chirurgische instrumenten te steriliseren. Het kan worden gebruikt om zowel de huid van de patiënt als de handen van het medisch personeel te desinfecteren. Het wordt ook gebruikt om wonden te reinigen, tandplak te voorkomen, schimmelinfecties in de mond te behandelen en verstopping van urinekatheters te voorkomen. Het wordt meestal als vloeistof gebruikt, zelden als poeder. Chloorhexidine is werkzaam tegen een groot aantal micro-organismen, maar het is niet effectief tegen bacteriële sporen.

Farmacodynamica

De breedspectrum antimicrobiële activiteit van chloorhexidine is te danken aan zijn vermogen om microbiële celmembranen te vernietigen. Het positief geladen chloorhexidinemolecuul reageert met negatief geladen fosfaatgroepen op microbiële celoppervlakken en in het celmembraan. Deze reactie vernietigt de integriteit van de celwand, waardoor de cytosol (celinhoud) naar buiten lekt. Bovendien dringt chloorhexidine ook in de cel zelf door, wat leidt tot neerslag van cytoplasmatische bestanddelen (enzymen en andere eiwitten) en uiteindelijk tot celdood.

Farmacokinetica

Chloorhexidine wordt alleen topisch (oppervlakkig) en in de mondholte toegepast. Normaal passeert het de huidbarrière niet, en daarom zijn er geen gegevens over de absorptie en metabolisering van deze stof. Wanneer het in de mond wordt aangebracht, kan er een minimale systemische absorptie zijn, maar dit heeft geen gevolgen.

Bijwerkingen

Bijwerkingen kunnen zijn huidirritatie, verkleuring van de tanden en allergische reacties. Direct contact kan oogproblemen veroorzaken.

Gebruik tijdens de zwangerschap levert geen risico op.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, i.v.): 21 mg-kg-1