Cetirizine

Cetirizine is een selectieve histamine-antagonist en wordt gebruikt bij allergische rhinitis en chronische urticaria. Het behoort tot de tweede generatie antihistaminica.

Indicaties en gebruik

Cetirizine is een oraal werkzame histamine _{H1-antagonist} van de tweede generatie die effectief is bij de behandeling van verschillende allergische symptomen zoals niezen, hoesten, neusverstopping en netelroos. Een van de meest voorkomende toepassingen van dit geneesmiddel is de behandeling van hooikoorts (allergische rhinitis). Cetirizine kan echter ook worden gebruikt voor symptomatische behandeling van andere allergische reacties.

Cetirizine wordt meestal toegediend in de vorm van filmomhulde tabletten. Er bestaan echter ook formuleringen, d.w.z. druppels of orale oplossingen. De doseringen zijn meestal 10 mg filmomhulde tabletten en 10 mg/ml of 1 mg/ml als druppels en oplossing.

Geschiedenis

Het werd in 1981 gepatenteerd door het bedrijf USB Pharmaceuticals en werd voor het eerst goedgekeurd in 1987. Het staat op de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie en is verkrijgbaar als generiek geneesmiddel.

Farmacodynamiek en werkingsmechanisme

De belangrijkste werking van cetirizine is de zeer selectieve remming van perifere_{H1-receptoren}. Door deze receptoren te binden en af te remmen, minimaliseert of elimineert het de symptomen die worden veroorzaakt door het vrijkomen van histamine, zoals niezen, jeuk, tranende ogen en een loopneus. Cetirizine reageert niet of slechts minimaal op het CZS, waardoor centrale bijwerkingen zoals sedatie of vermoeidheid niet te verwachten zijn.

Cetirizine heeft ook ontstekingsremmende eigenschappen, onafhankelijk van_{H1-receptoren}. Het effect wordt bereikt door waarschijnlijk de NF-κB-signaleringsroute te onderdrukken en de afgifte van cytokinen en chemokinen te reguleren, waardoor de rekrutering van ontstekingscellen wordt gereguleerd. Dit mechanisme is momenteel het onderwerp van verschillende onderzoeken, maar is nog niet relevant voor therapeutische toepassing.

Farmacokinetiek

Cetirizine wordt snel geabsorbeerd na orale toediening. De tijd tot de maximale concentratie (Tmax) bedraagt ongeveer 1 uur. Voedselinname heeft geen invloed op de concentratie van cetirizine in het bloed, maar de Tmax wordt met ongeveer 1 uur vertraagd. De gemiddelde plasma-eiwitbinding van cetirizine is 93 %. Ongeveer 50 % van de dosis wordt in de urine uitgescheiden als onveranderde cetirizine. Cetirizine wordt voornamelijk gemetaboliseerd door oxidatieve O-dealkylering. Het enzym of de enzymen die verantwoordelijk zijn voor deze stap van het cetirizinemetabolisme zijn nog niet geïdentificeerd. 70-85% van de oraal toegediende dosis wordt uitgescheiden in de urine en 10-13% in de feces. De plasma-eliminatiehalfwaardetijd bedraagt ongeveer 8 uur.

Interacties met geneesmiddelen

Aangezien cetirizine, in tegenstelling tot veel andere geneesmiddelen, niet wordt afgebroken via het CYP450-enzymsysteem, is het risico van ernstige interacties relatief laag.

Contra-indicaties

Cetirizine mag niet worden ingenomen als:

• er een bekende allergie is voor de werkzame stof
• er sprake is van ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 10 ml/min)

Bijwerkingen

Veel voorkomende bijwerkingen van cetirizine zijn:

• duizeligheid
• slaperigheid
• vermoeidheid
• droge mond
• keelpijn
• hoest
• misselijkheid
• diarree
• constipatie
• Hoofdpijn
• Rusteloosheid
• Paresthesieën

Zwangerschap en borstvoeding

Het gebruik van cetirizine is vermoedelijk niet schadelijk voor de foetus, maar vanwege de beperkte gegevens over de veiligheid tijdens de zwangerschap dient gebruik te worden vermeden of alleen op medisch advies.

Cetirizine kan overgaan in de moedermelk en passende bijwerkingen veroorzaken bij de zuigeling. Inname tijdens de borstvoeding wordt daarom ten strengste afgeraden.