Norethisterone

Norethisteron is een progestageen geneesmiddel dat wordt gebruikt in anticonceptiepillen, menopauzale hormoontherapie en voor de behandeling van gynaecologische aandoeningen. Het geneesmiddel is beschikbaar in zowel laag- als hooggedoseerde formuleringen en zowel alleen als in combinatie met een oestrogeen. Het wordt gebruikt via de mond of door injectie in de spier.

Farmacodynamica

Progestativa werken door zich te binden aan progesteronreceptoren op het celmembraan of binnenin de cel (intracellulair). De intracellulaire receptoren binden zich aan het DNA van de cel na contact met een progestageen en reguleren zo de eiwitexpressie. Norethisteron bindt zich voornamelijk aan receptoren in de baarmoeder. Binding met deze receptoren vertraagt de afgifte van gonadotropine-releasing hormoon (GnRH) uit de hypothalamus. Dit proces leidt tot onderdrukking van de normale fysiologische stijging van het luteïniserend hormoon (LH) die aan de ovulatie voorafgaat. Het remt het breken van de follikels en het vrijkomen van levensvatbare eicellen uit de eierstokken.

Farmacokinetica

Norethisteron wordt snel geabsorbeerd en bereikt de maximale plasmaconcentratie na 1-2 uur. Plasma-eiwitbinding is 99%. Het metabolisme vindt plaats in de lever door de enzymen α- en 3β-hydroxysteroïde dehydrogenase en 5α- en 5β-reductase en tot op zekere hoogte ook door de enzymen van het CYP450-systeem. De uitscheiding verloopt voor 50% via de urine en voor 50% via de feces. De halfwaardetijd is 8-10 uur.

Interacties

5α-Reductaseremmers zoals finasteride en dutasteride kunnen het metabolisme van norethisteron remmen. Norethisteron wordt gedeeltelijk gemetaboliseerd via hydroxylering door CYP3A4, en remmers en inductoren van CYP3A4 kunnen de circulerende niveaus van norethisteron aanzienlijk wijzigen. De CYP3A4-remmers rifampicine en bosentan vertragen de afbraak van norethisteron, terwijl de CYP3A4-inductoren carbamazepine en sint-janskruid de klaring van norethisteron versnellen.

Bijwerkingen

Bijwerkingen van norethisteron zijn onregelmatige menstruatie, hoofdpijn, misselijkheid, gevoelige borsten, stemmingswisselingen, acne en toegenomen haargroei. Het heeft een zwakke androgene en oestrogene activiteit, vooral bij hoge doses.

Toxicologische gegevens

LD50 (muis, oraal): > 6000 mg-kg-1