Clavulaanzuur

Clavulaanzuur is een werkzame stof die wordt gebruikt in combinatie met het antibioticum amoxicilline of met cefalosporines om antibioticaresistentie bij bacteriën te compenseren. Op zichzelf heeft het middel slechts een zwakke antibacteriële werking.

Farmacodynamiek

Bacteriën produceren het enzym beta-lactamase, dat de activiteit van beta-lactam antibiotica kan deactiveren. Door de structurele gelijkenis van clavulaanzuur met het antibioticum, wordt dit laatste gebonden door het enzym in plaats van de werkzame stof, waardoor het antibioticum wordt beschermd tegen inactivering door het enzym. Tegelijkertijd wordt hierdoor het werkingsspectrum van het antibioticum uitgebreid.

Farmacokinetiek

De beta-lactamaseremmer wordt na orale toediening goed door het maagdarmkanaal in het bloed opgenomen en heeft een biologische beschikbaarheid van 64%. Gedurende de eerste zes uur na inname wordt ongeveer de helft van het clavulaanzuur onveranderd in de urine uitgescheiden. De tussenproducten worden na metabolisering uitgescheiden met de urine, de feces en de uitgeademde lucht. De halfwaardetijd is 45-90 minuten, vergelijkbaar met die van amoxicilline.

Bijwerkingen

Ongewenste bijwerkingen zijn misselijkheid, braken, diarree en huiduitslag. De verdraagbaarheid verbetert bij gelijktijdige inname van voedsel. Ernstige bijwerkingen zijn leverschade, bloedarmoede en nierontsteking.

Toxicologische gegevens

Overdosering kan leiden tot veranderingen in de vocht- en elektrolytenbalans en gastro-intestinale symptomen. Bij knaagdieren werd een lage orale toxiciteit waargenomen met een LD50 boven 2000 mg/kg. Bij ratten traden maagdarmstoornissen en sterfte op bij doses vanaf 125 mg/kg.